Zoete dromen met Gula Djawa…

taartOnze psyche is gek op suiker. Het brengt een ‘instant’ gevoel van geluk, troost en veiligheid, we worden er blij van. Wie geniet er niet van een heerlijk zelfgebakken koekje of een langzaam opgelepeld bakje Tiramisu? En daar is niets mis mee, zolang we ons bewust zijn van het feit dat we suiker tot ons nemen. Het gevaar schuilt ‘em in de suiker die de levensmiddelenindustrie in de dagelijkse voeding verstopt en die niet als zodanig wordt herkend. Ontbijtkoek is bijvoorbeeld zo’n gemene. Die bevat een krankzinnige hoeveelheid suiker.  Weinig vet, dat wel.

Suiker valt onder de groep koolhydraten en ons lichaam heeft er een haat-liefde verhouding mee. Het lichaam gebruikt suiker (glucose) graag om in energie om te zetten en voorziet daarmee  ook in het onderhoud van onze spieren. Maar ook de hersenen hebben glucose nodig om nieuwe neurologische verbindingen aan te leggen.

Helaas is suiker –waarschijnlijk om omdat het goedkoop geproduceerd kan worden– verworden tot een product dat bij uitstek geschikt is voor verwerking in de voedingsindustrie. Suiker dan ook te pas en te onpas toegevoegd aan de producten die we eten. Het is ondoenlijk om een lijst te publiceren van producten waar allemaal suiker in is verstopt, maar het is zeker een goed idee om de etiketten te lezen, vooral als je te zwaar bent en niet weet waarom. 

In 2007 werd er in Nederland 872.000 ton suiker gemaakt uit 5,3 miljoen ton suikerbieten. Van alle suiker die in Nederland wordt gemaakt, gaat ongeveer 85% naar de levensmiddelenindustrie! en 15% direct naar de consument (in de vorm van pakken suiker, suikerklontjes, et cetera). Bron: http://www.suikerinfo.nl

Wat gebeurt er nou precies in ons lichaam met suiker?

Als je iets eet, komt er suiker (glucose) in je bloed terecht (ook als het niet ‘echte’ suiker is, maar bijvoorbeeld een koolhydraat). Dit noemen we ‘de stijging van de bloedsuikerspiegel’. Als de bloedsuikerspiegel is verhoogd, komt de alvleesklier of pancreas in actie door insuline te produceren. Deze stof bestaat uit ‘sleuteltjes’ die de cellen ‘openmaken’ waardoor de glucose de cel in kan. Hierdoor daalt de bloedsuikerspiegel. In de cel wordt de glucose omgezet in energie.

Omzetting in vet

Als er te veel suiker in het lichaam aanwezig is, slaan de lever en de  spieren het om in glycogeen. Een soort energie-reservestof die aangesproken kan worden als er te weinig suiker beschikbaar is.  Als de glycogeenvoorraad  verzadigd is, wordt de overtollige glucose omgezet in vet. Met name het vet dat zich daarbij (onzichtbaar) vormt rond de organen is het meest schadelijke vet.

Snel en langzaam

We onderscheiden we bij suikers ‘snelle suikers’ (net als ‘snelle koolhydraten’) en ‘langzame suikers’ (‘langzame koolhydraten’). De snelle suikers laten je bloedsuikerspiegel heel snel stijgen, waardoor de pancreas insuline moet afscheiden om het suikergehalte in het bloed weer te verlagen. Als dit op een dag nou heel vaak gebeurt, kan de pancreas oververmoeid raken en zijn werk minder goed doen. Je kunt dan ‘insulineresistent’ worden of diabetes type 2 krijgen (ouderdomsdiabetes die tegenwoordig op steeds jongere leeftijd wordt gesignaleerd). Overgewicht is een belangrijke indicatie. Er schijnt zelfs een diabetes type 3 te bestaan, al is de wetenschap hier nog niet helemaal eenduidig over, die vooral zichtbaar wordt door schade aan de hersenen. De oorzaak hiervoor lijkt te liggen in het Westerse eetpatroon met te veel vet en suiker. De suikerindustrie vindt uiteraard dat het onderzoek verkeerd is geïnterpreteerd…

Glycemische Index en Glycemic Load

Wie bovenstaand verhaal heeft gelezen, snapt wellicht dat het slim is om producten te gebruiken die de bloedsuikerspiegel langzaam laten stijgen. We noemen dit producten met een ‘Lage Glycemische Index’ of ‘Lage GI‘. De glycemische index is het cijfer dat aangeeft hoe snel je bloedsuiker stijgt nadat je iets hebt gegeten. Glucose heeft een waarde van 100% en producten met een glycemische index onder de 50 worden als ‘laag’ beschouwd, maar hoe lager, hoe beter. Er bestaat ook nog een Glycemische Lading (GL), dat ook de hoeveelheid van het product erbij neemt; je hebt veel meer wortelen nodig om je bloedsuiker te laten stijgen dan aardappelpuree.

Er zijn verschillende natuurlijke zoetstoffen op de markt, maar je moet je toch altijd realiseren dat het een suikervorm is. Matigheid blijft geboden . De beste alternatieven die we hebben, zijn honing, (vermalen) dadels, yaconsiroop of poeder, stevia, lucumapoeder en kokosbloesemsuiker (Gula Djawa), honing. Deze zoetmiddelen zijn natuurlijk en opgebouwd uit complexere suikers (polysaccharides) die in het lichaam moeilijker zijn af te breken, waardoor de bloedsuikerspiegel minder snel stijgt dan met door de levensmiddelenindustrie bewerkte zoetstoffen. Bovendien bevatten ze nuttige vitamines en mineralen, iets dat in geraffineerde suiker niet te vinden is. Behalve Gula Djawa, kunnen deze zoetstoffen –omwille van de kwaliteit en zuiverheid– het beste in rawfood- of natuurvoedingwinkels worden aangeschaft. 

  • Honing is heel gezond en bovendien onvoorstelbaar lekker  en kan (met mate!) wordt gebruikt, maar is vanuit het oogpunt van dierenwelzijn eigenlijk onwenselijk omdat het van de bijen wordt gestolen en wordt vervangen door zeer goedkope suikerstroop. Dit product mag dus alleen op feest- en hoogtijdagen worden gebruikt. Probeer altijd lokale, koudgeslingerde honing te vinden;
  • Gemalen dadels zijn perfect om smoothies (zowel groene als die op basis van fruit) mee te zoeten, maar je kunt het ook in (raw) gebak- of andere zoetigheden verwerken.
  • Stevia is gekaapt door de levensmiddelenindustrie, maar is een van oorsprong mooi natuurproduct dat al eeuwenlang in Zuid-Amerika wordt gebruikt. Het wordt gemaakt van de stevia rebaudiana die behalve zoetkracht ook geneeskrachtige eigenschappen heeft. Stevia is calorie-arm, maar heeft als nadeel dat er een speciale smaak aan zit. Het is wel goed te combineren met andere, natuurlijke zoetstoffen, vooral als je ook baat bij calorie-reductie hebt. 
  • Yacon– siroop of poeder. Yaconsiroop wordt gemaakt van de wortels van de yacon-plant en is eveneens afkomstig uit Zuid-Amerika. Je kunt hem zelf verbouwen, want hij schijnt het ook prima te doen in ons klimaat. Ook zijn er van de verse knollen lekkere gerechtjes te maken, zoals bijvoorbeeld carpaccio van Yacon…
  • Lucumapoeder. Dit wordt gemaakt van vruchtjes, die helaas niet vers bij ons verkrijgbaar zijn. De lucumavruchtjes vallen onder de  ‘superfoods’ omdat ze behalve aan zoetstof ook veel andere nuttige micro-nutriënten bevatten. Het is helaas erg duur.
guladjawa

Kokosbloemnectar wordt duurzaam gewonnen en ingekookt in een klein dorpje vlakbij Pangandaran op Java.
Bron: Carla, Zoom.nl

Te dure kokosbloesemsuiker

Vanuit de Indonesische cultuur is deze zoetstof al sinds mensenheugenis bekend. Het is een zoete nectar die gewonnen wordt uit de afgesneden bloemen van de kokospalm. Vervolgens wordt deze nectar ingekookt op een vuurtje van kokosnootschillen tot ‘borstplaatachtige’ schijfjes met eenzelfde structuur. Sinds kort heeft de ‘raw food’ stroming ‘kokosbloesemsuiker’ ontdekt en wordt de zoetstof voor een fortuin verkocht bij gespecialiseerde winkels. In Indonesië wordt de Gula Djawa lokaal gewonnen en verwerkt in kleine dorpjes. Gegarandeerd biologisch en ook eens zeer duurzaam geproduceerd. Het verschil tussen kokosbloesemsuiker en Gula Djawa zit ‘em volgens mij alleen in de soort palm waaruit wordt gewonnen, maar zeer zeker in de prijs. De plakjes die je bij de Toko kunt kopen zijn net zo goed, natuurlijk en duurzaam geproduceerd en kosten een fractie van de rawfood versie. Lees wel goed op de verpakking of het om pure Gula Djawa gaat, want het product wordt nog wel eens versneden met iets anders en dan is het heilzame effect verdwenen.

Lees- en kijktips:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s